CÁCH PHÒNG TRÁNH MỀ ĐAY Ở TRẺ

Hiện tượng nổi mề đay ở trẻ xuất hiện kéo theo các triệu chứng như vùng da sẩn đỏ, gây ngứa và khó chịu cho trẻ. Đây là một phản ứng viêm của da, có cơ thể phức tạp và có thể do nhiều nguyên nhân gây ra. Mề đay ở trẻ thường xuất hiện dưới 2 dạng : bệnh mề đay cấp tính và mãn tính. Dưới đây là một số lưu ý dành cho cha mẹ khi trẻ bị mề đay.

Theo bác sỹ , khi trẻ bị mề đay cha mẹ cần lưu ý một số vấn đề sau:

DỊ ỨNG Ở BỤNG

Cần loại bỏ hết tất cả các yếu tố gây bệnh cho trẻ.

Cần tránh cho trẻ ăn một số thức ăn, một số thuốc có thể gây dị ứng. Đặc biệt tránh các chất kích thích như gia vị, rượu, trà, cà phê….

Trong trường hợp nổi mề đây cấp tính , cha mẹ cần lưu ý cho trẻ ăn nhẹ, giảm muối. Trường hợp gây ngứa, khó chịu nhiều có thể dùng giấm thanh pha trong nước ấm (pha một phần giấm, 2 phần nước) để thoa hay tắm.

NỔI MỀ ĐAY Ở TAY

Cần tránh dùng các loại thuốc mỡ kháng histamn (phenergan) thoa vì dễ gây viêm da dị ứng. Mỡ corticoides ít hiệu quả, có thể gây một số tác dụng phụ (nhất là khi thoa trên diện tích quá lớn).

Để điều trị mề đay cấp, nặng kèm phù thanh quản có thể sử dụng thuốc corticoides (uống hay tiêm) . Một số trường hợp nổi mề đay do viêm mạch, mề đay do chèn ép không đáp ứng với các thuốc kháng histamin thông thường, không nên dùng để điều trị mề đay mạn tính tự phát.Tuy nhiên, mọi lưu ý về liều lượng và sử dụng thuốc cần có sự tư vấn của bác sỹ chuyên khoa.

NỔI MỀ ĐAY VÒNG Ở TAY

Trong trường hợp mề đay mãn tính : Mề đay mãn tính thường có liên quan tới các bệnh lý bên trong nên bệnh nhân cần đến bác sĩ chuyên khoa khám, làm thêm các xét nghiệm cần thiết để tìm đúng nguyên nhân và có cách điều trị thích hợp.

 khi dùng tất cả các biện pháp mà trẻ vẫn không đỡ, nên cho trẻ đi khám ở các trung tâm y tế, và gần bệnh viện.  

MỀ ĐAY DO CÔN TRÙNG CẮM

- Mề đay (có nơi gọi là mày đay) là một bệnh dị ứng gặp khá phổ biến ở cộng đồng dân cư nước ta. Bệnh xuất hiện quanh năm, nhưng khi thời tiết thay đổi bệnh hay tái phát và xuất hiện.

Nam hay nữ giới đều có thể mắc bệnh mề đay. Hầu hết bệnh không gây nguy hiểm, chỉ gây khó chịu, ngứa, nhưng có những trường hợp có thể gây nguy hiểm cho tính mạng.

DỊ ỨNG DO CÔN TRÙNG

Nguyên nhân : gây nên bệnh mề đay rất phức tạp, biểu hiện chủ yếu do phản ứng của cơ thể khi gặp kháng nguyên lạ (dị ứng nguyên) như thức ăn, thuốc, mỹ phẩm, côn trùng đốt, vi sinh vật, ký sinh vật, do tiếp xúc, do lạnh, do nắng, thay đổi thời tiết đột ngột hoặc do tăng tiết cholin. Bệnh mề đay rất dễ xuất hiện ở người có cơ địa dị ứng, bệnh hay tái phát và có thể mang tính chất gia đình (di truyền). Có hai loại bệnh mề đay, cấp tính và mãn tính.

MỸ PHẨM KHÔNG CÓ NGUỒN GỐC

Mề đay cấp tính: Bệnh xảy ra đột ngột và xuất hiện ở bất kỳ vùng da, niêm mạc nào trên cơ thể. Đầu tiên xuất hiện các nốt sẩn có mầu hồng hoặc đỏ, phù nề, ngứa. Ngứa là triệu chứng điển hình nhất của mề đay. Ngứa rất dữ dội, càng gãi càng ngứa. Có khi ngứa phải gãi nhiều gây chảy máu nhưng vẫn không đỡ ngứa.

MỀ ĐAY THÀNH VÒNG

Mề đay mạn tính: Khi bệnh xảy ra kế tiếp nhau nhiều lần hoặc cách quãng bất kể là số lượng nốt sẩn nhiều hay ít. Mề đay mạn tính gặp nhiều dạng khác nhau, mề đay thành vòng, mề đay thành vạch, xuất huyết, mụn nước. Dạng đặc biệt của mề đay là phù Quincke. Khi phù Quincke thì xuất hiện sưng mặt, mí mắt, môi, bộ phận sinh dục.

HẢI SẢN CŨNG LÀ TÁC NHÂN GÂY DỊ ỨNG NỔI MỀ ĐAY

Bị nổi mề đay nên kiêng ăn gì?

Đó là các loại protein động vật: Cá, tôm, cua, sữa bò, bơ và những đồ chế biến bằng bơ, trứng các loại là những thực phẩm được đánh giá là nhóm thực phẩm nhậy cảm, dễ gây dị ứng, mề đay.

KHÔNG NÊN ĂN TỎI KHI BỊ DỊ ỨNG

Một số khác là các loại thức ăn có tính chất thực vật như măng, rau chân vịt, nấm hương, cà, đậu tằm, dưa chuột, tỏi, hành củ, cam quýt, mận, thảo quả.

Ngoài ra, người bị nổi mề đay cũng nên hạn chế các loại quả quả rắn (như hạt dẻ, ngân hạnh, hồ đào), tương lạc và các loại gia vị thơm…

Sôcôla, các aldehyt chưa no cũng được liệt kê vào nhóm thực phẩm có nguy cơ dẫn đến dị ứng, nổi mề đay. Vì vậy, người bị nổi mề đay cũng nên hạn chế các loại thực phẩm này.

Một số loại gia vị như thuốc tạo màu, thuốc bảo quản thức ăn, các vật chất tự nhiên, tinh dầu bạc hà…

HẢI SẢN

Rượu bia. Vì đây có thể là những yếu tố thuận lợi cho bệnh mề đay tái phát. 

Không phải người bệnh nào cũng đều nhạy cảm với một số đồ ăn như trên, nhưng nếu phát bệnh nên kiêng kị và kiểm tra loại nào dễ làm cho bệnh phát để rồi kiêng kị, tránh việc hiểu biết không rõ làm tình trạng bệnh năng hơn.

CÁCH ĐIỀU TRỊ MỤN MỀ ĐAY BẰNG ĐÔNG Y

Tôi là phương cháu nhà nội không biết bị sao sáng dậy thấy người mẩn đỏ tôi đã đưa cháu đi khám khắp nơi, đã làm mọi xét nghiệm nhưng chưa tìm ra nguyên nhân. Xin bác sĩ cho tôi hỏi trường hợp của cháu nên đi khám ở đâu. Mỗi lần đi khám cháu uống thuốc thì khỏi nhưng khi hết thuốc lại nổi lên. Tôi ở tỉnh Kon Tum, rất mong được sự quan tâm và giúp đỡ của bác sĩ. ( Nguyễn Lan )

Trả lời:

Chào chị Lan!

Mề đay ơ lưng gây khó đau nhức về sáng

Theo chị mô tả, con chị nổi mề đay (có nơi gọi là mày đay) từ lúc 5 tuổi, và đến giờ vẫn còn mắc phải, vậy cháu đã bị mề đay mạn tính. Đây là một bệnh da phổ biến, rất dễ nhận biết nhưng có đến 25% trường hợp khó phát hiện được nguyên nhân dù đã làm đầy đủ xét nghiệm. Bệnh ước tính xảy ra cho 0,1-3% dân số, ảnh hưởng đến tất cả chủng tộc. Bệnh tuy không nguy hiểm đến tính mạng bệnh nhân nhưng ảnh hưởng nhiều đến chất lượng cuộc sống.

Đối với diễn tiến bệnh mạn tính thì thường kéo dài trên 6 tuần, đa số là tự phát (vô căn), trường hợp này phải dựa vào những nghiên cứu thật công phu, tỉ mỉ mới có thể tìm được nguyên nhân, thường không do dị ứng.

nổi mề đay ở trẻ nhỏ

Thuốc chống dị ứng chỉ giải quyết được triệu chứng tạm thời. Muốn điều trị hiệu quả thì cái chính là phải tìm cho ra nguyên nhân, đôi khi không mấy dễ dàng.

Mề đay mạn tính bao gồm: mề đay vật lý, mề đay do thuốc, mề đay mạn tính không rõ nguyên nhân. Mề đay vật lý được xác định qua tiền sử và các bài kiểm tra kích thích. Mề đay do thuốc được xác định bằng các bài kiểm tra khi mề đay vật lý bị loại trừ. Khi không xác định được nguyên nhân thì người ta xếp vào nhóm mề đay mạn tính không rõ nguyên nhân. Có khoảng 25-45% bệnh nhân bị mề đay mạn tính không rõ nguyên nhân, đây là một bệnh tự miễn.

Các yếu tố gây bệnh rất đa dạng: thời tiết nóng, lạnh, ánh sáng, tỳ ép, chà xát, phấn hoa, bụi trong nhà, lông thú, dược phẩm, thức ăn (tôm, cua, mực, nhộng…), chứng táo bón, giun sán, sự suy giảm chức năng thải độc của gan thận.

Để chẩn đoán mề đay, ngoài việc dựa vào triệu chứng lâm sàng, bác sĩ cần hỏi tỉ mỉ về tiền sử gia đình, việc dùng thuốc, thức ăn, kể cả điều kiện và môi trường sinh hoạt lao động. Khi cần, phải xét nghiệm thêm về máu.

Vì thế, cách tốt nhất chị nên dẫn cháu đến khoa da liễu của những bệnh viện lớn để được bác sĩ chuyên khoa khám, và tư vấn hướng điều trị hiệu quả.

ĐIỀU TRỊ MỀ ĐAY TỐT NHẤT

Mề đay  là một phản ứng gây phù tại chỗ và ở ngoài da. MÐ có hình dạng không đều, kích thước cũng khác nhau: Từ sẩn đỏ bằng đầu đũa đến nổi to từng mảng đỏ, sưng phù, luôn luôn kèm theo triệu chứng ngứa. MÐ có thể nổi vào buổi sớm sau khi ngủ dậy, nổi lúc chiều tối hoặc có thể cả ngày. 

Nguyên nhân:

1. Thực phẩm, thức uống, gia vị: Thức ăn hay bị "đổ thừa" nhất là đồ biển như: sò, nghêu, cua, ghẹ, cá biển. Các loại sôcôla, sữa, bơ, phó mát. Nhóm thực vật là dưa gang, dưa tây, cà chua, trái dâu, kể cả hành, tỏi. Tuy nhiên, cần phải nhớ rằng thức ăn thông thường nhất, "lành nhất" cũng có thể gây bệnh. 

Dị ứng mề đay do ăn sò huyết quá nhiều

2. Các chất phụ gia: Cũng là yếu tố quan trọng. Chúng có thể là chất tự nhiên như các loại men, con giấm hoặc chất hóa học dùng để bảo quản và nhuộm màu thực phẩm. 

Socola cũng là tác nhân chinh gây mề đay, nên các bnaj trẻ nên phòng tránh

3. Thuốc men: Có rất nhiều thứ thuốc có thể gây dị ứng và nổi MÐ. Ðáng kể nhất là

 Penicilline 

Penicilline rồi đến Aspirine, Sulfamides; các loại thuốc ngủ, thuốc an thần, thuốc trị đau nhức xương khớp, thuốc ngừa thai và còn nhiều loại khác. 

4. Nhiễm trùng: Các ổ nhiễm trùng, nhiễm nấm tiềm tàng thường gây bệnh MÐ mãn tính như viêm xoang, sâu răng, nhiễm trùng đường tiểu, đường hô hấp trên như viêm mũi - họng. 

5. Các loại bụi nhà, bụi phấn hoa, bụi lông thú và các loại ky sinh trùng cũng thường là nguyên nhân của MÐ mãn tính. 

Không nên tới gần hoa sẽ gây dị ứng với những người mẫn cảm

6. Các yếu tố xúc cảm, thay đổi nhiệt độ, áp lực cọ xát do quần áo chật bó cũng có thể làm nổi MÐ.

NGUYÊN NHÂN VÀ CÁCH CHỮA TRỊ MỀ ĐAY

Nỗi ám ảnh của những người bị viêm da cơ địa là thường xuyên bị tái phát triệu chứng. BS Nguyễn Thành - Trưởng Khoa khám bệnh, Viện Da liễu TƯ đưa ra những lời khuyên để phòng ngừa tốt nhất nguy cơ tái phát viêm da cơ địa.

Hạn chế tiếp xúc hoá chất

Trong các bệnh viêm da cơ địa, mề đay là thể hay gặp nhất với biểu hiện mề đay cấp, mề đay mạn. Ngoài ra, viêm da cơ địa còn biểu hiện ở các dạng mẩn ngứa, bong da lòng bàn tay, chân do cơ thể phản ứng với các chất tẩy rửa, kể cả xà phòng, dầu gội đầu.

KHÔNG NÊN LẠM DỤNG XÀ BÔNG

Khi bị tái phát bệnh không chỉ gây khó chịu, đau đớn cho người bệnh mà trong nhiều trường hợp còn gây nguy hiểm đến tính mạng. Do vậy, khi đã điều trị khỏi bệnh, cần hạn chế tối đa tiếp xúc với hoá chất như xà phòng, dầu gội, nước rửa bát… bằng cách đeo găng tay khi giặt xà phòng, rửa bát; dùng các loại sữa tắm trung tính, ít độ tẩy; Dùng các loại bồ kết, lá bưởi… để gội đầu thay cho dầu gội.

Thận trọng khi sử dụng mỹ phẩm

TRÁNH XA CÁC HÓA CHẤT GÂY DỊ ỨNG

Những người hay  bị bệnh dị ứng, không chỉ bị các bệnh viêm da mà còn bị các bệnh như hen suyễn, viêm mũi dị ứng, nhức nửa đầu… nên rất dễ bị dị ứng mỹ phẩm (kể cả nước hoa). Do vậy, để phòng tái phát bệnh, không nên sử dụng mỹ phẩm bừa bãi, tùy tiện. Chỉ nên sử dụng các loại mỹ phẩm đã quen thuộc. 

Khi muốn dùng một loại mỹ phẩm mới, trước hết cần thử bôi một lượng mỹ phẩm rất ít ở một vùng da nhỏ, ít ảnh hưởng như vùng trong cánh tay và để trong vài tiếng. Nếu không thấy có hiện tượng mẩn đỏ, ngứa da… thì mới thử ở vùng da rộng hơn, rồi mới quyết định có sử dụng loại mỹ phẩm đó không. 

Mề đây nổi ở mặt gây ngứa ngáy khó chịu

“Đối phó” với thời tiết

Theo BS Nguyễn Thành, nhiều bệnh nhân viêm da cơ địa là do cơ thể phản ứng với các yếu các yếu tố thời tiết. Đây là lý do khiến mỗi người bị viêm da ở những thời điểm khác nhau.

“Đối phó” với các dị nguyên thời tiết rất khó khăn nhưng nếu chú ý, người bệnh vẫn có thể phòng ngừa. Như khi bị dị ứng với gió lạnh, phấn hoa thìnhất thiết phải đeo kính mắt, dùng khẩu trang rộng, ấm để đảm bảo da không phải tiếp xúc nhiều với các dị nguyên này.

BS Thành khẳng định, viêm da cơ địa là một thể gần giống với bệnh hen, luôn phát theo mùa, do vậy, cách phòng bệnh này tốt nhất là tránh các dị nguyên gây dị ứng.

Thận trọng với món ăn lạ

Tác nhân chinh gây mề đay là dị ứng với hả sản

Nhiều người khi ăn đồ hải sản, đồ tanh… lập tức có hiện tượng nổi mẩn đỏ khắp người. Đây là một thể viêm da cơ địa do dị ứng với thức ăn.

Do vậy, những người có tiền sử viêm da cơ địa cần thận trọng với các thức ăn lạ, thức ăn có chất tanh. Ngoài ra cần hạn chế dùng các chất đường, mỡ, chất kích thích như bia rượu, thuốc lá, cà phê… Trong khẩu phần ăn hàng ngày, nên chú ý ăn nhiều rau xanh, các loại đậu, quả tươi…

MỀ ĐAY VÀ CÁC DẠNG THƯỜNG GẶP

Triệu chứng lâm sàng:

Ngứa là triệu chứng chủ yếu.

Sẩn phù: là những tổn thương có giới hạn rõ rệt, tròn hoặc không đều, kích thước vài mm đến vài cm, vung trung tâm trắng, ngoại vi màu hồng nhạt, ấn có cảm giác căng. Có thể sẩn có ở một vùng giới hạn hoặc ở khắp cơ thể. Khi xuất hiện ở những tổ chức lỏng lẻo như bộ phận sinh dục, mi mắt, có thể gây phù rất lớn., các thương tổn có thể xẹp dần xuống và thay thế vào đó là các thương tổn mới. có thể do ngứa gãi mà có thêm tổn thương như xây xước da, mụn mủ bội nhiễm…

bia rượu gây nổi mề đay ở người lớn

Các thương tổn mày đay nếu xuất hiện ở niêm mạc đường hô hấp có thể gây khó thở, ở niêm mạc dạ dày bệnh nhân có thể có đau bụng từng cơn.

Mày đay tiến triển thành từng đợt, mỗi đợt không quá vài ba ngày. Có những trường hợp bệnh tái phát liên tục nhiều lần, trở thành mạn tính. 

lốt ve sâu điều trị mề đay

Điều trị:

Thông thường điều trị bằng các thuốc kháng histamin tổng hợp tức thời trong vòng 10 đến 15 ngày đầu phát bệnh. Sau đó phải tiếp tục điều trị để loại trừ các nguyên nhân gây bệnh.

Điều trị mày đay cần chú ý vệ sinh môi trường, tránh tiếp xúc với những nguyên nhân có thể gây khởi phát bệnh, ăn kiêng (thực phẩm từ biển, đồ lên men…), tránh gió bụi, tắm nước ấm, hạn chế dùng xà phòng có chất tẩy rửa mạnh. Ngoài ra, có thể dùng thêm thuốc kháng dị ứng, như: Chlorpheramine, Polaramine, Hydroxyzine, Cetirizine, Loratadine… Nếu dùng khoảng 2 tuần mà tình trạng bệnh không giảm hoặc diễn tiến chậm nên đến bác sĩ chuyên khoa da để được khám và cho xét nghiệm tầm soát các yếu tố khởi phát bệnh.

Muốn điều trị dứt điểm triệu chứng nổi mày đay vào các buổi chiều tối hoặc khi trời hơi lạnh phải tìm được nguyên nhân và loại bỏ nguyên nhân đó. Tuy nhiên việc tìm nguyên nhân nhiều khi rất khó vì vậy điều trị thường đòi hỏi sự kiên trì là lâu dài.

MỀ ĐAY CÓ THẾ BIẾN TRỨNG THÀNH CÁC ĐẠNG KHÓ LƯỜNG ĐỐI VỚI CƠ THỂ

Mày đay là chứng bệnh ngoài da rất phổ biến. Đa số người bệnh chủ quan, không đi khám nên có những trường hợp bệnh chuyển sang giai đoạn mạn tính, có thể gây biến chứng nguy hiểm.

Bác sĩ Nguyễn Thành, Trưởng khoa Khám bệnh, Viện Da liễu Quốc gia, cho biết 20%-25% dân số bị mày đay một vài lần trong đời. Trung bình một ngày, tại khoa Khám bệnh có 10 – 20 bệnh nhân mày đay đến khám. Trong đó, có tới 60% trường hợp mắc bệnh mạn tính là nữ giới.

Suýt mất vợ vì nổi mày đay

Mề đay do giao mùa gây ra

Thỉnh thoảng anh T. (Hà Nội) lại bị nổi mẩn và ngứa tay, chân. Nghĩ mình bị dị ứng do thời tiết nên anh không đi khám. Cách đây một tháng, sau chuyến đi công tác, anh lại bị nổi ngứa nhưng đã lan ra toàn thân. Thậm chí, bộ phận sinh dục cũng sưng to và ngứa rát. Khó chịu vì lúc nào cũng ngứa ngáy, anh còn đau khổ vì bị vợ dằn vặt, lảng tránh và đòi ly hôn vì nghi ngờ chồng không chung thủy. Đi khám tại Viện Da liễu quốc gia, bác sĩ cho biết anh bị mày đay do dị ứng với cua đồng. Lúc này, T. mới nhớ trong chuyến công tác, anh đã ăn rất nhiều canh cua đồng.

Một trường hợp khác là chị N. ở Vĩnh Phúc, bị đỏ tấy, khô ráp và ngứa hai tay. Chứng ngứa ngáy kéo dài hàng tháng trời. Bác sĩ cho biết chị bị nổi mày đay nhưng vẫn chưa tìm được nguyên nhân để điều trị triệt để.

Mề đay do biến chứng từ bệnh khác

Coi chừng biến chứng

Tiến sĩ Trần Lan Anh, Phó khoa Dị ứng, ĐH Y Hà Nội, cho biết mày đay là phản ứng mao mạch của da, gồm hai loại cấp tính và mạn tính. Mày đay cấp tính là phản ứng tức thì, xảy ra trong vòng từ 24h và có thể kéo dài đến 6 tuần, nguyên nhân thường là dị ứng với thuốc (phần lớn là kháng sinh), thực phẩm (sò, trứng, các loại hạt…), ong đốt hoặc do nhiễm trùng (áp xe răng, viêm gan).

Kim ngân hoa dùng làm nước uống điều trị mề đay

Mày đay mạn tính thường gặp nhất ở phụ nữ độ tuổi 40-60, có thể kéo dài hàng tháng, thậm chí hàng năm, thường liên quan đến các bệnh lý khác như viêm khớp, viêm đa cơ, ung thư, nhiễm ký sinh trùng… Điều đáng lo ngại là 80%-90% các ca bệnh mày đay mạn tính đều không xác định được nguyên nhân chính xác, nên rất khó khăn trong điều trị. Bệnh tiến triển nặng có thể kèm theo sốt cao, đau quặn bụng, tiêu chảy, tụt huyết áp, rối loạn tim mạch…

PHƯƠNG PHÁP ĐIỀU TRỊ MỀ ĐAY TỐT NHẤT

Em Khánh Ly (HS lớp 10 - Trường THPT Ngô Quyền - TP.HN) bị nổi mề đay 3 tháng nay. Mặc dù K. đã uống thuốc theo sự chỉ dẫn của BS nhưng vẫn không thấy hết. Các đốm cứ nổi rồi lại lặn, rồi lại nổi lên tiếp gây ngứa rất khó chịu. K. không biết dùng thuốc nào để trị dứt bệnh này, cũng như những cách trị mẹo để không còn bị ngứa nữa. Không chỉ riêng K. mà nhiều người cũng có chung nỗi khổ ấy. Người thì ngứa ở lưng, ở tay, ở chân... thậm chí toàn thân.

Nguyễn Thuận Thành  (SV Trường ĐH Luật TP.HN) hơn tháng nay cũng bị nổi mề đay khắp người, cục đỏ từng mảng bự và rất ngứa. Có khi làm môi và mắt N. sưng lên, đi bệnh viện uống thuốc thì thấy hết nổi... nhưng ngưng thì nó nổi lại. N. cũng uống thuốc nam nhưng không có tác dụng. Suốt thời gian qua, N. kiêng không ăn đồ biển nữa.

Hành tây điều trị khỏi mề đay

Trả lời :

Bác sĩ của phòng khám đa khoa Năm Châu cho biết: “Theo y học hiện đại, mề đay xảy ra do những chất gây dị ứng (như thời tiết, thức ăn, lông động vật, phấn hoa, côn trùng...) tác động vào cơ thể. Kích thước và số lượng mề đay thay đổi khác nhau, có thể ở bất cứ vị trí nào trên da. Thông thường, người ta chia mề đay ra làm 2 loại chính là cơn mề đay cấp tính: Bệnh biểu hiện đột ngột ở bất cứ vùng nào trên cơ thể, ngứa dữ dội. Cơn xảy ra trong vài phút hoặc vài giờ rồi lặn hoặc có thể từng đợt kế tiếp nhau. Trong cơn mề đay cấp có thể kèm theo sốt cao, nôn mửa, đau quặn bụng, khó thở…; cơn mề đay mãn tính là khi tình trạng nổi mề đay kéo dài trên 8 tuần, không kể nhiều hay ít, có khi ngắt quãng nhiều ngày, có thể gặp các dạng khác nhau. Trẻ em thường mắc mề đay cấp tính nhiều hơn. Người lớn và phụ nữ dễ mắc mề đay mãn tính”.

Cách phòng bệnh và chữa trị

Mề đay vào mùa hè

Để điều trị hiệu quả chứng mề đay, trước hết phải tìm ra được căn nguyên gây bệnh. Tùy vào mức độ và nguyên nhân gây ra, mà BS điều trị bằng thuốc nam hoặc thuốc tây. Nếu bệnh nặng hoặc xuất hiện thường xuyên, người bệnh phải đi khám ở các cơ sở y tế để có hướng xử trí tốt nhất.

Cách điều trị thường chia làm 2 giai đoạn.

Cây thuốc đông y điều trị mề đay

Giai đoạn tạm thời là dùng các loại thuốc kháng Histamine tổng hợp một đợt 10-15 ngày như Dimedrol, Phenergan, các thuốc giải mẫn cảm không đặc hiệu như Canxi clorua, vitamin C

ĂN GÌ KHÍ BỊ MẮC MỀ ĐAY

Những thực phẩm cần kiêng kỵ

Trước hết người bệnh phải biết những thực phẩm nào gây nhạy cảm đối với bệnh này. Các loại protein động vật, dễ nhạy cảm nhất là cá, tôm, cua, sữa bò, bơ và những đồ chế biến bằng bơ, trứng các loại, rồi đến các thức ăn có tính chất thực vật như măng, rau chân vịt, nấm hương, cà, đậu tằm, dưa chuột, tỏi, hành củ, cam quýt, mận, thảo quả và những quả rắn (như hạt dẻ, ngân hạnh, hồ đào), tương lạc và các loại gia vị thơm...

Không nên ăn nhiều đồ hải sản

Ngoài ra, một số thực phẩm có tính nhạy cảm đối với một số người như rượu, sôcôla, các aldehyt chưa no (là một chất được sinh ra khi tiêu hóa chất béo và khi ăn các thức ăn rán bằng dầu mỡ) và các phụ gia thực phẩm như thuốc tạo màu, các gia vị, thuốc bảo quản thức ăn, các vật chất tự nhiên, tinh dầu bạc hà...

Những tác hại nếu không kiêng kỵ

Hạn chế uống rượu bia nhiều

Những thức ăn uống nói trên phần nhiều sinh phong, động huyết, hóa nhiệt, nhất là hải sản, thịt thủ lợn, đầu gà, nấm hương, nấm ăn, rau hương xuân, ớt, thức ăn dầu mỡ ăn vào sẽ sinh đờm, động hỏa, hao tán khí huyết; nếu xét thấy bệnh thuộc chứng dương, chứng nhiệt thì càng cần kiêng kỵ nghiêm ngặt.

Tuy vậy, không phải người bệnh nào cũng đều nhạy cảm đối với các đồ ăn nói trên, nhưng nếu phát bệnh nên kiêng và kiểm tra loại nào dễ làm cho bệnh phát, ví dụ có một số người uống rượu vào là phát bệnh mề đay, do vậy phải kiêng rượu nghiêm ngặt.

Khi kiêng kỵ trong ăn uống, người có bệnh mề đay còn phải phân biệt loại nào cần kiêng kỵ đối với bệnh cấp tính và kiêng kỵ đối với bệnh mạn tính.

Sò huyết và các loại cháo chai hến không nên ăn nhiều

Vì vậy khi chưa xác định rõ nguyên nhân gây ra bệnh cấp tính, cần phải tuyệt đối kiêng kỵ một số loại thức ăn, nhất là các loại cá, cá trèm, cá mực, lươn; các loại có vỏ (tôm, cua, sò biển các loại, thịt ngan, dê, bò, thủ lợn) cùng nấm ăn, nấm hương, tỏi, hành tây, hẹ, ớt, dưa chuột, rau châm kim, thảo quả, rau trộn giấm, ngân hạnh, hạt dẻ, tương lạc, rượu, các thứ gia vị (giấm, hạt tiêu, hoa tiêu, hồi hương).

Đối với trường hợp mề đay mạn tính rất khó xác định những thức ăn nào dẫn tới dị ứng, bởi vì có một số thức ăn như sữa bò, đại mạch, kiều mạch, ngô, thịt bò, khoai tây, nhộng tằm, thường phản ứng chậm sau khi ăn 24 giờ mới phát ra.

THUỐC ĐIỀU TRỊ MỀ ĐAY

Mề đay là phản ứng viêm da có cơ chế phức tạp, trong đó có sự can thiệp của chất trung gian hóa học histamin. Thống kê cho thấy, cứ 100 người thì có từ 15 đến 20 người bị nổi mề đay và khả năng tái phát bệnh này nhiều lần trong đời. Phụ nữ dễ nổi mề đay hơn nam giới và ở độ tuổi từ 20 đến 40.

Mề đay cấp tính xảy ra đột ngột và biến mất nhanh sau vài giờ hoặc vài ngày, hay gặp ở người trẻ và nguyên nhân thường gặp là do thức ăn hoặc thuốc. Trường hợp nặng, người nổi mề đay cấp tính có thể bị choáng váng, ngất xỉu do áp huyết xuống thấp.

Mề đay mạn tính là một bệnh lý khá phức tạp với rất nhiều nguyên nhân gây bệnh khác nhau chứ không phải chỉ do ký sinh trùng, thức ăn hay thời tiết. Nguyên nhân gây bệnh có thể còn do thuốc, kháng nguyên hô hấp (phấn hoa, bụi, men mốc…), mày đay do bệnh nội tiết…

Mề đay thông thường bắt đầu đột ngột, rầm rộ ở bất kỳ vùng da nào trên cơ thể với những sẩn phù màu hồng, đặc biệt rất ngứa và có thể hợp lại thành mảng lan rộng khắp người. Sau vài phút hay vài giờ thì mề đay lặn mất, không để lại dấu vết. Phát ban có thể lặn ở chỗ này và nổi ở chỗ khác.

Da vẽ nổi còn gọi là mề đay giả. Nếu dùng một vật đầu tù cà nhẹ lên da, vài phút sau trên mặt da sẽ nổi gồ lên một vệt màu hồng. Có thể đi kèm nổi mày đay.

Phù mạch (còn gọi là phù quincke): Nổi ban đột ngột làm sưng to cả một vùng (mí mắt, môi, bộ phận sinh dục ngoài, niêm mạc), cho cảm giác căng nhiều hơn ngứa, có thể kèm theo nổi mề đay. Nếu phù ở lưỡi, thanh quản, hầu sẽ gây suy hô hấp, phải xử trí cấp cứu.

Những dạng khác như sẩn nhỏ, sẩn mụn nước hay xuất huyết. Mề đay hay phù Quincke có thể đi kèm với những triệu chứng toàn thân như sốt, đau khớp, rối loạn tiêu hóa, nhức đầu và nặng nhất là trụy tim mạch (sốc phản vệ) cần phải xử trí cấp cứu.

Để điều trị mề đay, trước tiên cách tốt nhất là loại bỏ yếu tố gây bệnh nếu biết. Tránh một số thức ăn, một số thuốc có thể gây dị ứng. Tránh các chất kích thích như gia vị, rượu, trà, cà phê...

NGUYÊN NHÂN TRIỆU CHỨNG BỆNH MỀ ĐAY

Mề đay là một chứng bệnh ngoài da. Chứng nổi ban này dễ nhận ra: da nổi lên thành những khối trắng nền đỏ. Người ta gọi là những đám mề đay.

Mề đay (còn gọi là nổi mẩn đỏ) là một hiện tượng ở da nổi lên những mảng đỏ và ngứa, mẩn đỏ có thể nhỏ như mụn hay có bề ngang vài centimét. Các mảng này thường biến đi sau vài giờ, nhưng có những mảng mới khác lại xuất hiện.

Nổi mề đay rất thường gặp sau khi trẻ đụng phải cỏ ngứa. Mỗi đợt nổi mề đay khiến trẻ rất ngứa và kéo dài tới cả giờ đồng hồ. Rồi đám mề đay cũ tự lặn, để thay thế bằng những đám mề đay khác ở chỗ khác trên mặt hay trong người.

Mề đay không có gì là nghiêm trọng. Nhưng nếu nó xuất hiện trên mặt, đặc biệt là trong miệng và xung quanh miệng, và kèm theo phù nề, bạn hãy cho trẻ đi khám bệnh ngay. Phản ứng dị ứng này có tên là “phù nề loạn thần kinh mạch da” và nếu chứng phù nề lan ra tới họng và lưỡi, thì có thể sinh ra khó thở nghiêm trọng.

Những việc bạn có thể làm:

Những việc bạn có thể làm

Hãy chấm bông gòn nhúng thuốc nước Clamine lên những mảng nổi mề đay của trẻ.

Nếu hiện tượng nổi mề đay là do dị ứng, bạn hãy thử tìm nguyên nhân xem trẻ bị dị ứng với cái gì để giúp trẻ phòng tránh trong tương lai. Nổi ban do dị ứng thường phát ra vài giờ sau khi trẻ tiếp xúc với tác nhân gây dị ứng, do đó bạn hãy cố nhở xem trẻ đã ăn phải thức ăn mới lạ nào. Nếu đó không phải là một thức ăn thiết yếu cho trẻ đang sức lớn, bạn có thể loại bỏ thức ăn nghi ngờ đã gây dị ứng trong một hai tuần, sau đó bạn cho trẻ ăn trở lại và quan sát xem trẻ có phản ứng gì không.

Triệu chứng tre bị mề đay

Triệu chứng:

Nổi những khối trắng trên nền đỏ, đôi khi có sắc lợt ở giữa.

Những mảng mề đay có đường kính dao động từ 1mm đến 1cm.

Nổi ban rất ngứa.

Những mảng mề đay lớn hơn có thể kết nối nhau.

Sưng mặt.

Nguyên nhân:

Dị ứng với lá gai là nguyên nhân thường gặp nhất tuy nhiên trẻ cũng có thể bị mề đay do nắng gắt.

Mề đay có thể xuất hiện khi da tiếp xúc với một dị ứng nguyên, như hoa sài đất chẳng hạn.

Trẻ ăn phải một vài thức ăn, thông thường nhất là dâu tây và sò.

Trẻ uống vài loại thuốc, đặc biệt là Peneciline và Aspirin.

Bạn cần cho trẻ đi khám bệnh ngay nếu:

Mặt, lưỡi và cổ họng trẻ bị sưng lên.

Các mẩn đỏ không mất đi sau 4 giờ.

Trẻ thường bị nổi mề đay.

CẦM NHỮNG BIỆN PHÁP NÀO KHI TRẺ BỊ MỀ ĐAY

Hiện tượng nổi mề đay ở trẻ xuất hiện kéo theo các triệu chứng như vùng da sẩn đỏ, gây ngứa và khó chịu cho trẻ. Đây là một phản ứng viêm của da, có cơ thể phức tạp và có thể do nhiều nguyên nhân gây ra. Mề đay ở trẻ thường xuất hiện dưới 2 dạng : bệnh mề đay cấp tính và mãn tính. Dưới đây là một số lưu ý dành cho cha mẹ khi trẻ bị mề đay.

TheoLương y Việt Nga, khi trẻ bị mề đay cha mẹ cần lưu ý một số vấn đề sau:

Cần loại bỏ hết tất cả các yếu tố gây bệnh cho trẻ.

Cần tránh cho trẻ ăn một số thức ăn, một số thuốc có thể gây dị ứng. Đặc biệt tránh các chất kích thích như gia vị, rượu, trà, cà phê….

Càn giữ ấm cho trẻ vào mùa đông

Trong trường hợp nổi mề đây cấp tính , cha mẹ cần lưu ý cho trẻ ăn nhẹ, giảm muối. Trường hợp gây ngứa, khó chịu nhiều có thể dùng giấm thanh pha trong nước ấm (pha một phần giấm, 2 phần nước) để thoa hay tắm.

Cần tránh dùng các loại thuốc mỡ kháng histamn (phenergan) thoa vì dễ gây viêm da dị ứng. Mỡ corticoides ít hiệu quả, có thể gây một số tác dụng phụ (nhất là khi thoa trên diện tích quá lớn).

Khi thấy trẻ có biểu hiện khác lạ cần đưa đến các bệnh viện y tế gần nhất

Để điều trị mề đay cấp, nặng kèm phù thanh quản có thể sử dụng thuốc corticoides (uống hay tiêm) . Một số trường hợp nổi mề đay do viêm mạch, mề đay do chèn ép không đáp ứng với các thuốc kháng histamin thông thường, không nên dùng để điều trị mề đay mạn tính tự phát.Tuy nhiên, mọi lưu ý về liều lượng và sử dụng thuốc cần có sự tư vấn của bác sỹ chuyên khoa.

Trẻ bị mề đay nặng ở phần đầu gây nguy hiểm sau này

Trong trường hợp mề đay mãn tính : Mề đay mãn tính thường có liên quan tới các bệnh lý bên trong nên bệnh nhân cần đến bác sĩ chuyên khoa khám, làm thêm các xét nghiệm cần thiết để tìm đúng nguyên nhân và có cách điều trị thích hợp.

TRẺ BỊ MỀ ĐAY CẦN LÀM NHỮNG GÌ

Hầu hết các trường nổi mề đay ở trẻ em là khá nhẹ và sẽ tự khỏi, việc điều trị chủ yếu là giúp trẻ cảm thấy ít khó chịu nhất. Vết dị ứng có hình dạng một mảng như gồm nhiều vết muôi chích cạnh nhau, hơi sưng lên và ngứa ngáy, có khi hơi ửng đỏ. Nổi mề đay thường là dấu hiệu của một sự dị ứng xảy ra ở trẻ. Đa số việc điều trị mề đay thường được kê toa thuốc kháng histamine nhưng điều này không áp dụng được trẻ dưới 1 tuổi. Sau đây là một số biện pháp bạn cần tiến hành khi trẻ bị nổi mề đay có thể áp dụng ở mọi độ tuổi của trẻ :

Bước 1 : Xác định nguyên nhân.

 Xác định nguyên nhân.

Xem xét trong 24-36 giờ qua trẻ có có sự thay đổi nào đặc biệt trong chế độ ăn uống hay hoạt động không. Những nguyên nhân gây ra mề đay có thể là do dị ứng thức ăn, do côn trùng cắn, do thuốc hay nhiệt độ quá nóng hay lạnh. Nếu bạn đang cho trẻ bú, hãy lưu ý những món ăn lạ mà bạn đã ăn trong thời gian qua, ví dụ sữa dê, sữa đậu nành hay đậu, có thể ảnh hưởng tới chất lượng sữa và bé bị dị ứng … Hãy hỏi ý kiến bác sĩ liệu điều đó có phải là nguyên nhân ảnh hưởng đến trẻ hay không.

Bước 2 : Cách ly dị nguyên với trẻ và giảm thiểu những việc kích ứng thêm .

Cách ly dị nguyên với trẻ và giảm thiểu những việc kích ứng thêm

 Đối với vùng da mề đay, dừng việc bôi thoa các hóa chất dù ngày thường vẫn sử dụng bình thường như lotion, xà phòng, nước xả vải … vì có thể làm nặng hơn tình trạng mề đay. Nếu nguyên nhàn là do bị côn trùng cắn, hãy dành thời gian để giặt giũ sạch sẽ drap giường, khăn mặt, dọn dẹp tủ quần áo của trẻ. Cũng không cho trẻ dùng tay gãi hay chà sát mạnh lên vùng da mề đay, không khiến cho cơn ngứa giảm đi mà còn gây trầy trụa và nhiễm trùng.

Bước 3 : Giảm ngứa và khó chịu ở vùng da bằng các thuốc trị ngứa tại chỗ.

 Giảm ngứa và khó chịu ở vùng da bằng các thuốc trị ngứa tại chỗ.

Thoa lotion trị ngứa lên vùng da bị sưng hoặc dùng dạng phun xịt đối với trẻ nhỏ. Có thể xay bột yến mạch hòa với nước ấm rồi dùng bông gòn thấm nhẹ dịch lên vùng da mề đay trong 20- 30 phút rồi lau sạch bằng nước ấm.

Bước 4 : Vệ sinh

Vệ sinh thường xuyên cho trẻ

Cho trẻ mặc quần áo bằng vải cotton thoáng mát, rộng rãi, không bó sát. Khi tắm nên dùng nước âm ấm và không chà xát quá nhiều lên vùng da mề đay cũng như không sử dụng các loại xà phòng thơm, dưỡng ẩm Nếu trẻ bị kích ứng bởi xà phòng thì nên tắm cho trẻ bằng nước ấm. 

NGUYÊN NHÂN GÂY RA DỊ ỨNG MỀ ĐAY

Câu hỏi:Tôi bị dị ứng nổi mề đay mãn tính

Kính chào bác sĩ, Tôi bị dị ứng nổi mề đay mãn tính, gần đây tình trạng bệnh càng tệ nên tôi muốn được bác sĩ tư vấn cách xác định nguyên nhân và các chữa trị dứt điểm căn bệnh này. Các đây khoảng 5 năm tôi bị dị ứng nổi mề đay, triệu chứng bệnh như sau: ban đầu trên da nổi các nốt mẩn đỏ bằng đầu ngón tay út, khoảng 30 phút đến 1 tiếng sau các nốt này lan rộng và liền vào nhau thành các đám mề đay to và rất ngứa, vị trí nổi mề đay là bất cứ đâu trên cơ thể. Tôi đã đi khám tại nhiều cơ sở y tế khác nhau như khoa dị ứng bệnh viện Bạch Mai, khám xét nghiệm tại bệnh viện Việt Đức, khám tổng thể tại bệnh viện đại học Y (xét nghiệm máu, nước tiểu, siêu âm ổ bụng...) nhưng không tìm ra nguyên nhân của bệnh.

Mề đay do dùng mỹ phẩm

 Sau khi thử các bệnh viện y học hiện đại không được, tôi đi khám và uống cả thuốc bắc nhưng cũng chẳng ăn thua. Rốt cuộc là cứ bao giờ bắt đầu nổi dị ứng tôi lại phải uống 1 viên thuốc kháng Histamin (Loratadin, Telfast) thì các vết mề đay biến mất sau khoảng 30 phút đến 1 tiếng. Tình trạng này kéo dài trong khoảng 1 năm rưỡi thì tự nhiên khỏi và tôi không phải uống thuốc nữa. Được khoảng 2 năm thì bây giờ tôi lại bị lại và thời gian lần bị dị ứng này đã kéo dài khoảng 1 năm rồi. Gần đây tình trạng bệnh có tiến triển xấu hơn: thời gian giữa các lần nổi mề đay gần hơn, uống thuốc Loratadin chậm có tác dụng hoặc hầu như ko có tác dụng, có những ngày tôi phải uống 2 viên mới bắt đầu có tác dụng. Trước đây tôi uống 1 viên thuốc có thể đến 2-3 ngày mới lại nổi mề đay thì bây giờ sáng uống chiều đã nổi mề đay rồi. Việc bị dị ứng như thế này có lẽ cũng không phải do môi trường hay thức ăn vì tôi đã thử thay đổi thức ăn, môi trường nhưng đều ko được. Tôi đã có những thời gian đi nước ngoài khoảng hơn 1 tuần, môi trường xung quanh hoàn toàn thay đổi, thậm trí thức ăn cũng khác đi hoàn toàn nhưng tình trạng dị ứng vẫn diễn ra. Tình trạng bệnh như vậy khiến tôi hết sức khó chịu, ngứa là 1 chuyện, ngoài ra khi tiếp xúc với người khác rất ngại vì tay, cổ, thậm trí là mặt cứ nổi từng đám mẩn đỏ như đám mây rất là tệ. Xin bác sĩ vui lòng tư vấn xem tôi nên làm gì bây giờ, nên xét nghiệm gì để xác định nguyên nhân bệnh và tìm cách chữa trị. Xin trân thành cảm ơn!

(Nguyễn Hoàng Hai Bà Trưng, Hà Nội )

Mề đay do uông nhiều rượu bia gây ra

Trả lời :

Chào bạn!

Mày đay là một phản ứng viêm của da, có cơ chế phức tạp, trong đó có sự can thiệp của chất trung gian hóa học chính là histamin. Tuy là một bệnh da phổ biến, rất dễ nhận biết nhưng lại khó phát hiện nguyên nhân dù đã làm đầy đủ các xét nghiệm.

Có nhiều yếu tố gây bệnh (bên trong, bên ngoài cơ thể, cơ địa) và trên một bệnh nhân, nhiều khi không chỉ có một mà gồm nhiều yếu tố cùng kết hợp.

Các nguyên nhân gây nổi mày đay:  

Dị ứng mề đay do ăn nhiều hải sản

Mày đay thông thường

a. Thức ăn: Những loại có thể gây dị ứng như sữa, trứng, cá biển, tôm cua, sò, ốc, phô mai, đồ hộp, mắm, tương, sô-cô-la, rượu, bia. Các chất tạo màu thực phẩm và các chất bảo quản thực phẩm.

Dị ứng mề đay ở trẻ nhỏ vào mùa đông

b. Thuốc: Có thể xảy ra ngay sau khi dùng lần đầu hoặc từ 5-10 ngày sau. Nổi mày đay đơn thuần hay có kèm với sốt, đau khớp, nổi hạch... Các thuốc thường gây dị ứng nổi mày đay là Pennicillin (nguy hiểm nhất), Aspirin, thuốc hạ nhiệt, các chất cản quang có chứa iod (trong chụp X - quang), thuốc ức chế men chuyển (điều trị cao huyết áp, suy tim), thuốc gây mê, huyết thanh, vaccin v.v...

c. Nọc độc: Ong, kiến, sâu bọ...

d. Kháng nguyên hô hấp: Rơm rạ, phấn hoa, bụi nhà, lông vũ, men mốc...

e. Nhiễm:

Ăn cay nóng cũng gây ra mề đay

- Virus (viêm gan siêu vi B, C).

- Vi khuẩn (ở tai, mũi, họng; bộ phận tiêu hóa, răng, miệng, niệu sinh dục).

- Ký sinh trùng đường ruột (giun, sán, giun kim).

- Nấm (candida ở da, nội tạng).

Mày đay do tiếp xúc (với chất hữu cơ hay hóa học).

Mày đay vật lý

a. Da vẽ nổi.

b. Mày đay do vận động xúc cảm.

c. Mày đay do chèn ép, chấn động.

d. Mày đay do lạnh, nóng, nước, ánh sáng mặt trời.

Mày đay hệ thống

a. Bệnh chất tạo keo (luput đỏ...).

b. Viêm mạch.

c. Bệnh nội tiết (tiểu đường, cường giáp).

d. Bệnh ung thư.

Mày đay do di truyền

Mày đay tự phát (vô căn).

Dị ứng mề đay do lông động vật

Điều quan trọng nhất hiện tại bạn cần tìm nguyên nhân và điều trị theo nguyên nhân đó, bạn đã dùng nhiều thuốc chủ yếu là các thuốc kháng Histamin được gọi là thuốc điều trị triệu chứng, vì thế không loại trừ được nguyên nhân gây mề đay thì vẫn có thể tồn tại dị ứng đó kéo dài.